Możliwa dłużyzna, możliwy niedosyt, sygnał logiczny — jak je czytać

Raport nie mówi „przytnij tu" ani „rozwiń tam" — sygnalizuje, gdzie tempo albo konstrukcja mogą kuleć, i pokazuje miejsce w tekście. Kierunek naprawy — przyciąć, rozwinąć, przepisać czy zostawić — to Twój ruch. Poniżej co znaczą najczęstsze sygnały i co możesz z nimi zrobić.

Możliwa dłużyzna

Fragment może być za długi, spowalniać tempo albo powtarzać to, co już wiadomo — najczęściej blok wykładu, opis albo dygresja, która odciąga od głównej linii. Raport oznacza to jako „możliwa dłużyzna". Co z tym zrobisz, zależy od Ciebie: możesz przyciąć (zostawić 2–3 najmocniejsze detale, wyciąć resztę), mocniej związać fragment z tym, o co gra bohater, albo uznać, że zwolnienie jest tu zamierzone.

Możliwy niedosyt

Odwrotny sygnał: coś ważnego może dziać się za szybko. Zwrot, decyzja albo reakcja bohatera zostaje przeskoczona, więc czytelnik nie zdąża jej poczuć. Raport oznacza to jako „możliwy niedosyt" i czasem dodaje podpowiedź „Do rozważenia: rozwinięcie". Możesz dać tej chwili miejsce (pokazać reakcję zamiast ją zreferować, jeden akapit zamienić na dwa–trzy) albo zostawić szybkie tempo, jeśli tak ma być.

Sygnał logiczny

Sygnały o logice to nie kwestia stylu, tylko spójności świata i fabuły: sprzeczność, luka („bohater wie coś, czego sceny nie ustanowiły"), kolizja chronologii. Są najtwardsze — oparte w tekście, a przy sprzeczności poparte dwoma cytatami, które sobie przeczą — i zwykle najmocniej psują lekturę, więc warto ruszać je najpierw. Jak je rozwiązać (dopisać scenę, przestawić kolejność, wyciąć sprzeczność) — to nadal Twój wybór.

Kotwica sceny — gdzie to jest

Przy sygnale zobaczysz oznaczenie w rodzaju s2 · a14: scena 2, akapit 14. To współrzędne w Twoim tekście — otwórz rękopis w tym miejscu i pracuj na konkrecie, a nie „gdzieś w rozdziale". Po kliknięciu sygnał pokazuje też cytat z tekstu, żeby nie było wątpliwości, o który fragment chodzi.

Pewność wykrycia — kolorowa kropka

Obok sygnału bywa mała kropka: to pewność wykrycia — jak mocno system jest pewny, że coś zauważył, a nie że to na pewno problem. Wysoka (zielona) — sygnał wyraźnie oparty w tekście; średnia (żółta) — wart sprawdzenia; niska (szara) — raczej trop niż pewnik. Zaczynaj od pewnych; do niepewnych podchodź jak do pytania: „czy rzeczywiście?", a nie „muszę to zmienić".